Closing Echoes voor brassband: van een absurde prijsuitreiking tot ultieme creatieve vrijheid

Soms schrijft het leven een script dat je zelf niet kunt verzinnen. Tijdens de Nederlandse Brassband Kampioenschappen (NBK) van 2024 stelde ik als componist een prijs beschikbaar: een gloednieuwe compositie op maat voor de band die als tweede zou eindigen in de derde divisie.

Vooraf maakten we bij Brassband Heman Zuidwolde, waar ik zelf als dirigent voor het orkest sta, al de nodige grappen over de situatie. “Stel je voor dat wij straks precies die prijs winnen…” En jawel hoor: Heman pakte het zilver. Daar stond ik dan op het podium in TivoliVredenburg. Als componist mocht ik de cheque overhandigen aan mezelf als dirigent.

Het leverde een hoop gelach op in de zaal, maar achter de schermen vooral een heerlijke artistieke uitdaging: een muziekstuk componeren voor mijn eigen muzikanten.

Overleggen met mezelf

Het overleg met de opdrachtgever was deze keer bijzonder eenvoudig. Ik hoefde namelijk alleen maar met mezelf te sparren. Dat was ontzettend prettig. Geen waslijst aan speciale wensen, geen ingewikkelde kaders of verplichte thema’s. Ik kon voor de volle honderd procent in totale artistieke vrijheid schrijven.

Ik wist direct welke kant ik op wilde gaan: een krachtige, energieke en sprankelende concertafsluiter. Een echte closer voor op het programma. Lokale legendes bleken te omvangrijk voor de opzet die ik zocht en een zwaar thematisch concept paste niet bij het gevoel. Ik wilde pure energie, vaart en muziek die zowel het orkest als de zaal in een heerlijke, opgewekte flow brengt.

Het muzikale DNA van Heman

Om het stuk een authentieke handtekening te geven, zocht ik naar de muzikale vertaling van de vereniging. Die vond ik in de letters van de bandnaam: H – E – A (B, E, A).

Deze drie noten vormen de ritmische en harmonische motor van het hele stuk. Ik begon met dit motief en bouwde daar flink wat harmonische spanning onder op. Het ritme stuwt vooruit, prikkelt de luisteraar en zet vanaf de eerste maat direct een krachtige toon neer.

Een persoonlijke echo uit het verleden

Tijdens het componeerproces zocht ik naar een breder, lyrischer tweede thema dat natuurlijk aansloot op het openingsmotief. Terwijl ik achter de piano zat te schetsen, gebeurde er iets wonderlijks. Ik ontdekte ineens dat een melodie uit een van mijn allereerste compositiepogingen ooit exact met diezelfde drie noten begon.

Jaren geleden speelde ik als jonge muzikant bij Brassband Pro Rege Heerenveen. We speelden die vroege schets destijds een keer door tijdens een repetitie. De dirigent van toen, Siemen Hoekstra, zei na afloop tegen de muzikanten: “Deze jongen moet je in de gaten houden, want dat wordt nog wel eens wat.”

Die woorden zijn me altijd bijgebleven. Bedankt Siemen!

Het herontdekken van die melodie gaf me precies de thematische diepgang die ik zocht. Het werk werd daardoor een intieme, persoonlijke terugblik. Doordat de verschillende motieven elkaar constant imiteren, opzoeken en doorgeven door het hele orkest, ontstond er een intrigerend echospel.

Zo ontstond de titel Closing Echoes: een energieke afsluiter voor concerten, maar voor mij persoonlijk vooral een echo naar het allereerste begin van mijn componistenloopbaan.

Een theatraal duet als bedankje

Naast alle vaart en sprankeling kent het werk een heel bijzonder moment. De nostalgische hoofdmelodie wordt vertolkt door een duet tussen de solo cornet en het euphonium.

In de partituur vraag ik deze twee solisten om tijdens het spelen te gaan staan. Zij treden op als representanten van de hele band en bedanken met hun melodie het publiek voor hun komst en aandacht. Het geeft een warm, theatraal en persoonlijk rustpunt voordat het orkest aanzet naar een feestelijke ontknoping.

De vuurdoop op het podium

Tijdens het Nieuwjaarsconcert van 2026 beleefde Closing Echoes zijn officiële wereldpremière met Brassband Heman. Het was een fantastisch gevoel om de muziek die met een knipoog op het NBK-podium begon, eindelijk in volle glorie te horen klinken met mijn eigen orkest. Een prachtig moment waarin alles samenkwam.